Benali boekt… Eenzaam avontuur

Anna Blaman (Rotterdam, 1905-1960) was het pseudoniem (afkorting van “Ben Liever Als MAN”) van Johanna Petronella Vrugt, een vooraanstaand Nederlands schrijfster. Blaman studeerde en doceerde Frans alvorens zich uitsluitend aan haar schrijversloopbaan te wijden.

Anna Blaman behoort tot de belangrijkste auteurs van haar generatie. Zij vestigde haar naam in 1941 met de roman Vrouw en vriend. Enige jaren later in 1948 verscheen haar bekendste werk Eenzaam avontuur, een compositorisch gelaagde roman die door Simon Vestdijk omschreven werd als een meesterwerk, maar in de reformatorische en katholieke pers grote deining veroorzaakte vanwege de (homo-)erotische passages.

Het oeuvre van Blaman is van relatief bescheiden omvang, mede door haar vroege overlijden. De laatste jaren werden vooral haar verhalen geroemd, maar de herwaardering voor haar romans groeit. Kenmerkend voor de literatuur van Blaman, die invloed van het Franse existentialisme verraadt, is, naast haar eigenzinnige taalgebruik, een psychologische analyse van (erotische) relaties, die volgens haar per definitie ontoereikend zijn. De kern van haar werk ligt in het peilen van de menselijke eenzaamheid. Hiervan doordrongen beschrijft Blaman haar personages met compassie, met hevige intensiteit en diepgaand begrip, al heeft zij tegelijkertijd oog voor het tragikomische aspect van de menselijke worsteling.

Eenzaam avontuur heeft als weinige andere boeken beroering gewekt; het is evenzeer aangevallen als geprezen om het gedurfde thema. Het is een pijnlijk nauwkeurig beschreven verslag van het verwerkingsproces na een verbroken relatie, dat nog altijd niets aan zeggingskracht heeft ingeboet.

In de Nederlandse literatuur was de liefde tussen vrouwen niet eerder zo erotisch beschreven. Eenzaam Avontuur verscheen een paar jaar na de Tweede Wereldoorlog en sloeg direct in als een bom. Er werd een heus boekentribunaal opgevoerd tegen het boek. Eenzaam Avontuur wordt nog steeds herdrukt.